Geen enkel land spreekt zo tot de verbeelding als Italië. Het mediterrane klimaat, de verfijnde gastronomie, de rijke geschiedenis en de prachtige kunst en cultuur maken dit land bij uitstek uniek - en een van de favoriete vakantiebestemmingen van de Belg. In het kader van onze blogreeks over buitenlandse vakantieverblijven nemen we als vierde deel Italië onder de loep. Of u nu droomt van een idyllische villa in Toscane of eraan denkt om een appartement aan de Adriatische kust te verwerven: in dit artikel lichten we de belangrijkste aandachtspunten toe rond het kopen, verkopen, erven en schenken van een vakantieverblijf in Italië.

Bij de aankoop van vastgoed in Italië moet u, net zoals bij de aankoop van Belgisch onroerend goed, registratierechten betalen. Het tarief van de Imposta di registro bij de aankoop van een Italiaans vakantieverblijf, dat niet dient als hoofdverblijfplaats, bedraagt 9%. Voor landbouwgronden geldt een tarief van 15%.
Anders dan in de Belgische situatie, worden deze proportionele registratierechten berekend op de kadastrale waarde van het vastgoed. Het voordeel hiervan is dat deze kadastrale waarde aanzienlijk lager uitvalt dan de aan de verkoper betaalde verkoopprijs. Wenst u van deze gunstige berekeningswijze gebruik te maken? Dan gelden er drie voorwaarden:
- De koper moet handelen als natuurlijke persoon binnen de privésfeer;
- De verkoop mag niet onder de btw-toepassing vallen;
- Het gebouw moet bestemd zijn voor bewoning (niet voor commerciële doeleinden).
In sommige gevallen bent u als koper - in plaats van registratierechten - btw verschuldigd. Het btw-tarief bedraagt 10% (of 22% bij zogenaamde ‘luxewoningen’), bijvoorbeeld bij de verkoop van een nieuwbouw door een btw-plichtige projectontwikkelaar. Het gaat om panden die verkocht worden binnen vijf jaar na de beëindiging van de werken. In tegenstelling tot de (meestal) lagere kadastrale berekeningsbasis, wordt de verkoopprijs als uitgangspunt genomen voor de berekening van de btw. Bij een aankoop onder het btw-stelsel bent u ook een vast zegelrecht verschuldigd van 310 euro.
Bovendien betaalt u tweemaal een vast bedrag van 50 euro (200 euro bij een aankoop onder btw) als kadastrale belasting (imposta catastale) en hypotheekbelasting (imposta ipotecaria). Ook dient u als koper, net zoals in België, in te staan voor de notariskosten (notarieel ereloon en de administratieve kosten) en, indien van toepassing, ook voor de kosten voor het vestigen van een hypotheek.
Net zoals in België, Frankrijk, Spanje en Portugal is het in Italië ook mogelijk om een gesplitste aankoop te doen. Daarbij kunnen de ouders bijvoorbeeld het vruchtgebruik (usufrutto) verwerven en de kinderen de blote eigendom (nuda proprietà) van het vakantieverblijf. In een eerder blogbericht wezen we al op de voorwaarden en toepassingsmogelijkheden van een dergelijke gesplitste aankoop. U leest er alles over in dit artikel.
Bij een gesplitste aankoop behoudt de vruchtgebruiker levenslang het recht om het goed te gebruiken of de huurinkomsten te ontvangen, terwijl de blote eigenaar automatisch volle eigenaar wordt bij het overlijden van de (langstlevende van de) vruchtgebruiker(s). Er is dan geen erfbelasting verschuldigd. Deze techniek biedt interessante mogelijkheden voor wie zijn kinderen nu al wil betrekken bij de vermogensplanning van het vakantieverblijf in Italië, maar zelf nog het gebruiksrecht wenst te behouden.
Bovendien kan de gesplitste aankoop een fiscale optimalisatie betekenen. Niet zozeer vanuit Italiaans perspectief (ten gevolge van de gunstige Italiaanse fiscaliteit is er geen of nauwelijks erfbelasting verschuldigd, zie hieronder), maar wél vanuit Belgisch perspectief. Omdat de Belgische fiscus de belastingvrije techniek van de gesplitste aankoop erkent, bent u in België immers geen erfbelasting verschuldigd bij het ‘samenvoegen’ van het vruchtgebruik en de blote eigendom op het Italiaanse vakantieverblijf.
Voor meer informatie over de aangifte van uw Italiaans vakantieverblijf in de Belgische personenbelasting, verwijzen wij u graag naar ons eerder verschenen blogbericht ‘Deel 1: Uw vakantieverblijf in het buitenland en uw belastingaangifte’. Naast belastingen in België, bent u ook een aantal (jaarlijkse) belastingen in Italië verschuldigd:
Als eigenaar van een Italiaans vakantieverblijf bent u jaarlijks de ‘IMU’ (= Imposta Municipale Unica) verschuldigd. Dit is een gemeentelijke eigendomsbelasting op tweede verblijven. Het belastbaar bedrag wordt vastgelegd op basis van een formule waarbij de kadastrale huurwaarde van uw vakantieverblijf, verhoogd met 5%, vermenigvuldigd wordt met een bepaalde coëfficiënt (maximaal met 160). Het tarief van de IMU, inclusief alle eventuele gemeentelijke verhogingen, bedraagt op heden maximum 1,06%.
Naast de IMU, moet u ook de Italiaanse afvalheffing ‘TARI’ (tassa sui rifiuti) betalen. Deze belasting wordt berekend op basis van de oppervlakte van het vakantieverblijf en het aantal personen dat deel uitmaakt van het gezin.
Als het onroerend goed in Italië verhuurd wordt, worden de huurinkomsten jaarlijks in Italië belast. Onder het standaardregime (= IRPEF-systeem) wordt de belastbare basis gevormd door het hoogste van volgende getallen: of 95% van de jaarlijkse bruto huurinkomsten of het geherwaardeerd kadastraal inkomen van het pand. De progressieve tarieven van de inkomstenbelasting variëren van 23% tot 43%. Hierbij komen nog regionale en gemeentelijke verhogingen.
U geniet echter ook de mogelijkheid om te kiezen voor een forfaitaire belasting (cedolare secca). Hierbij worden de jaarlijkse bruto huuropbrengsten belast aan een vast tarief van 26% voor inkomsten uit kortetermijnverhuur of 21% voor langetermijnverhuur. Op deze lagere tarieven zijn geen lokale verhogingen van toepassing.
Bij de verkoop van een Italiaans vakantieverblijf is er, bij de realisatie van een meerwaarde binnen de vijf jaar na de verwerving van het pand, belasting op deze meerwaarde verschuldigd. De meerwaarde wordt berekend als volgt: het verschil tussen de bekomen verkoopprijs en de eerder betaalde aankoopprijs. De Italiaanse wetgever gaat ervan uit dat een verkoop na een periode van meer dan vijf jaar ‘geen speculatief motief’ heeft en daarom niet belast dient te worden. Als de meerwaarde echter betrekking heeft op een geërfd vakantieverblijf, zal deze sowieso niet belast worden - ongeacht of het binnen of na vijf jaar verkocht wordt.
De meerwaardebelasting kan op twee manieren berekend worden. Meestal wordt er gekozen voor het vlak tarief van 26% dat betaald dient te worden op de gerealiseerde meerwaarde. U kunt echter ook de gerealiseerde meerwaarde mee opnemen met de andere inkomsten, om volgens de progressieve tarieven (van 23% tot 43%) in de Italiaanse inkomstenbelasting (IRPEF) getaxeerd te worden.
Aangezien het vakantieverblijf op Italiaans grondgebied gelegen is, mag de Italiaanse fiscus erfbelasting heffen. De tarieven in de Italiaanse erfbelasting zijn erg gunstig - zeker in vergelijking met sommige andere Europese landen. Zo bent u als begunstigde slechts 4% erfbelasting verschuldigd als het gaat om de echtgenoot, de (klein)kinderen of de (groot)ouders van de overledene. Bovendien zijn zij, ieder afzonderlijk, vrijgesteld van erfbelasting op de eerste schijf ter waarde van 1.000.000 euro.
Zijn de begunstigden broers of zussen, dan bedraagt het tarief van de erfbelasting 6%. Zij genieten dan elk van een afzonderlijke vrijstelling ter waarde van 100.000 euro. Familieleden die geen afstammelingen, broers of zussen zijn, zijn eveneens 6% aan erfbelasting verschuldigd. Een belangrijk verschilpunt met broers of zussen: deze begunstigden genieten niét van een vrijgesteld bedrag. Derden zullen 8% betalen, eveneens zonder vrijstelling.
De Italiaanse fiscale regelgeving bepaalt specifiek voor tweede verblijven dat er - naast hogergenoemde erfbelasting - ook een registratierecht ter waarde van 3% op de kadastrale waarde verschuldigd is naar aanleiding van het overlijden van de erflater (2% Imposta Catastale en 1% Imposta Ipotecaria). Dit registratierecht is echter te verwaarlozen, aangezien de kadastrale waarde (veel) minder bedraagt dan de verkoopwaarde van het onroerend goed.
Niettemin doen deze gunstige tarieven in de Italiaanse erfbelasting geen afbreuk aan het feit dat de erfgenaam of legataris van (een deel van) het Italiaans vakantieverblijf erfbelasting in België verschuldigd is. Als erfgenaam of legataris van een Belgische inwoner bent u erfbelasting verschuldigd op alle roerende en onroerende goederen die zich in de nalatenschap van de overledene bevinden, ongeacht of deze zich in het binnen- of buitenland bevinden. Als u erfbelasting in Italië verschuldigd bent, kan u deze wel aftrekken van de verschuldigde erfbelasting in België.
Een schenking van uw Italiaanse vakantieverblijf kan om verschillende redenen interessant of aangewezen zijn. Zo is het mogelijk dat u al aan vermogensplanning wenst te doen of toekomstige Belgische erfbelasting (zie hierboven) wilt milderen. Nadat het Italiaanse vakantieverblijf geschonken is, is er namelijk geen erfbelasting meer in België verschuldigd bij het overlijden van de schenker(s).
Bij de schenking van uw vakantieverblijf in Italië is er enkel Italiaanse (en geen Belgische) schenkbelasting verschuldigd. De tarieven in deze schenkbelasting (en de eventuele vrijstelling) zijn volledig gelijkgeschakeld met de tarieven in de Italiaanse erfbelasting. Zo hoeft u als eigenaar van een Italiaans vakantieverblijf geen schenkbelasting te betalen als u uw vakantieverblijf, dat gewaardeerd wordt op 1.500.000 euro, elk voor de helft zou schenken aan uw beide kinderen (aangezien elk kind vrijgesteld is van schenkbelasting op de eerste schijf ter waarde van 1.000.000 euro). Bij de schenking van uw vakantieverblijf zal er ook, net zoals dat het geval is bij een nalatenschap, een registratierecht ter waarde van 3% op de kadastrale waarde verschuldigd zijn.
Door de zeer gunstige tarieven in de Italiaanse schenkbelasting mag het u niet verwonderen dat deze planningstechniek een populair instrument is om aan vermogensplanning te doen. Enerzijds is de kostprijs van de schenkingstransactie relatief laag, anderzijds kan de fiscale optimalisatie significant zijn, omdat er met de schenking minder Belgische erfbelasting verschuldigd is.
Bovendien heeft een schenking van (een gedeelte van) uw Italiaanse vakantieverblijf geen impact op uw vermogensplanning of schenkingsstrategie in België. In een zuiver Belgische situatie moet u een periode van drie jaar tussen twee onroerende schenkingen aan dezelfde begiftigde(n) laten, wanneer u wil genieten van de laagste schijf in de Belgische schenkingsrechten. Voor een uitgewerkt voorbeeld hieromtrent verwijzen wij graag naar ons eerder verschenen blogbericht over vakantieverblijven in Frankrijk.
U merkt het: bij de aan- of verkoop, schenking of erfenis van een in Italië gelegen vakantieverblijf zijn er een aantal civiele en fiscale regels van toepassing die aanzienlijk kunnen verschillen van de Belgische regelgeving. Het is essentieel om goed geïnformeerd te zijn om deze transacties correct uit te voeren en om onverwachte situaties te vermijden. Wenst u deskundig advies en begeleiding in verband met uw tweede verblijf in het buitenland? Neem dan gerust contact op met ons Wealth Planning-team.
Opgelet: dit blogbericht werd geschreven op 14 augustus 2026. De wet- en regelgeving kan ondertussen variëren met de inhoud van deze publicatie.